Struikelen in  Nijkerk (Stolpersteine Nijkerk)

De Duitse beeldhouwer Gunter Demnig (1947) is in 1993 een project gestart om slachtoffers van de nazi’s op indringende wijze te gedenken. Dit gebeurt via een zogeheten struikelsteen, die wordt geplaatst op de plek waar een slachtoffer heeft gewoond: een steen van tien bij tien centimeter met daarop een messing plaatje. Daarop staan de naam, geboortedatum, plaats en jaar van overlijden. Op deze wijze wordt de naam van een om het leven gebrachte (of om het leven gekomen) stadsgenoot teruggebracht in de herinnering van de gemeenschap.

Gunter Demnig  zegt: “Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is.”  In de meeste gevallen gaat het om  Joden.  Maar ook andere slachtoffers van het Naziregime vallen binnen de criteria van het project, zoals Sinti en Roma, politieke-  en religieuze vervolgden.

Momenteel zijn door heel Europa meer dan 30.000 struikelstenen te vinden.

Struikelstenen in Nederland

De eerste gemeente in Nederland was Borne, waar in  2007 twintig stenen werden gelegd. Inmiddels liggen er ook stenen in (o.a.) Amsterdam, Rotterdam, Leiden, Hilversum, Groningen, Utrecht, Soest, Roosendaal en Hattem.

Voorbeeld struikelstenen Hattem

Struikelstenen in Nijkerk

Ook  in Nijkerk is het initiatief ontstaan om  struikelstenen te plaatsen. Een werkgroep  heeft contact gezocht met de gemeente Nijkerk, die bijzonder positief heeft gereageerd.

Nijkerk had vanouds een relatief grote Joodse gemeenschap. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog woonden nog ongeveer 60 Joden in Nijkerk.  Slechts  enkelen kwamen  terug. Na onderzoek blijkt dat 48  Joodse stadsgenoten in aanmerking komen om via een struikelsteen te worden herdacht. Buiten de Joodse slachtoffers vallen binnen Nijkerk  ook enkele  verzetsstrijders binnen de door Gunther Demnig gegeven criteria. Het  gaat hierbij om 10 personen. Als in de toekomst andere mensen dan die welke ons bekend zijn binnen de criteria vallen dan zullen ook daarvoor struikelstenen  worden geplaatst.

Het plaatsen van één struikelsteen kost € 120,–. In totaal gaat het om een bedrag van iets meer dan € 8000,–.  De werkgroep wil mensen die in het bijzonder betrokken zijn bij de slachtoffers in de gelegenheid stellen één of meer stenen te sponsoren, evenals de huidige bewoners van een pand waar een steen op de stoep wordt geplaatst. Verder voert de werkgroep een algemene actie. Ieder die een struikelsteen wil financieren kan dat nu reeds opgeven bij de werkgroep.

Stichting Weeshuis te Nijkerk heeft inmiddels een belangrijke aanzet tot de financiering gegeven door als eerste organisatie 11 stenen te financieren.

Stichting Oud Nijkerk heeft zich bereid verklaard de financiën te beheren. Bijdragen kunnen worden gestort op rekeningnummer. 377874787, op naam van Stichting Oud Nijkerk, o.v.v. Stolpersteine Nijkerk.

Leden van de werkgroep zijn:

Nijkerk, 25 april 2012

Print PDF